Değerli Kardeşlerim!

            Şeyh Galip: “Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen / Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen” derken, insana âlemin özü ve varlığın gözbebeği olduğunu hatırlatmaktadır. “Biz insanı en güzel biçimde yarattık”¹ ilâhî fermânına paralel düşen bu hatırlatma, insanın yaratılmışlar içindeki konumunu anlamlandırmasına yardımcı olmaktadır. Akıl ve idrak melekeleriyle varlık sebebini kavramaya çalışan insan, eşref-i mahlûkât olduğunu görecek ve Yaratıcısının lütuf ve nimetlerine karşı duyarsız kalmayacaktır.

Kardeşlerim!

            Her nimet beraberinde sorumluluklar getirmektedir. Yaratıcımız genel anlamıyla bizlere; Kendisine ibadet etmemizi, O’na hiçbir şeyi ortak koşmamamızı, ana-babaya, yakınlara, öksüzlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya yanındaki arkadaşa, yolda kalana ve elimizin altında olanlara iyi davranmamızı² emretmiştir. Bu emirlerin karşılığı ise; inanç, ibadet, ahlak konularındaki duyarlılığımız sayesinde verilecektir. Çünkü kul: “Çok yalnızım” dediğinde, “Ben çok yakınım. Bana dua ettiği vakit dua edenin dileğine karşılık veririm”³ buyuran Rabbine olan inancı onu diri tutacaktır. İman duyarlılığı sayesinde Allah’a, kendisine, ailesine ve çevresine karşı yerine getirmiş olduğu her sorumluluk, insanı Rabbine bir adım daha yaklaştıracaktır. “Kulum bana bir karış yaklaştığı zaman, ben ona bir arşın yaklaşırım; o bana bir arşın yaklaşınca ben ona bir kulaç yaklaşırım; o bana yürüyerek geldiği zaman, ben ona koşarak varırım”⁴ müjdesine nail olacaktır.

Kardeşlerim!

            İnsanın Allah’a olan saygısını canlı tutan ibadet sorumluluğu, aynı zamanda insanı kötülüklerden uzaklaştırır. Yaratılıştaki temiz fıtratına yabancılaşmasını önler. Örneğin, ibadet bilinciyle, zahirî ve manevî şartlarına özen gösterilerek kılınan her namaz, müminin erdemine erdem katar.

Erdemli bir mü’minin, sözü hikmet, susması tefekkür, bakışı ibret, ameli de sadece iyiliktir. İşittiğinde insan onuruna yakışmayana değil, güzele ve doğruya kulak verir. Baktığında alaycı bir bakışla değil, ibret nazarıyla bakar. Maddî zenginliği değil, gönül zenginliğini önemser. Sevgi medeniyetinin bir neferi olarak gönüllere girme duyarlılığını her daim ön planda tutar. Böylece Rabbinin sevgisini kazanarak, “…Nihayet ben onu severim. Kulumu sevince de âdetâ ben onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli ve yürüyen ayağı olurum. Benden her ne isterse, onu mutlaka veririm. Bana sığınırsa, onu korurum”⁶ hadis-i kudsîsinde belirtilen mükâfatları elde eder.

Kardeşlerim!

            Dinimizin ısrarla vurguladığı bir diğer sorumluluk alanı da ahlakî duyarlılıklardır. İyi ve kötüyü, günah ve sevabı bilme ve ayırt etme kabiliyeti sayesinde insan, ahlakî sorumluluklarını şekillendirecektir. İyilikte yardımlaşmayı, iffeti korumayı, emanete riayet etmeyi, adil olmayı, hoşgörüyü, tevâzuyu, sözünde durmayı, güzel söz söylemeyi kendisine şiar edinecektir. Çünkü sorumluluk bilinciyle yapılan bu davranışlar müminin faziletli olmasını sağlayacak, faziletli mümin de Hz. Peygamber’in ifadesiyle, “Ahlakı en iyi olan”⁷ mü’min olacaktır.

Kardeşlerim!

            Müminler olarak, hayatımızda Yüce Rabbimizin, “İnsan, kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır?”⁸ uyarısını ve Peygamberimizin, “Hepiniz sorumlusunuz ve hepiniz sorumluluğunuz altında bulunanlardan mesulsünüz”⁹ hatırlatmasını asla göz ardı etmemeliyiz. Bu çerçevede dünyada yapılması gerekenleri yapmalı ve Rabbimizin huzuruna sevinçli çehrelerle varma gayreti içerisinde olmalıyız.

___________________________________________

1. Tîn 95/4
2. Nisâ 4/36
3. Bakara 2/186
4. Buhârî, Tevhid, 50
5. İsrâ 17/36
6. Buhârî, Rikak, 38
7. İbni Mâce, Zühd, 31
8. Kıyame 75/36
9. Buhârî, Cuma, 11

Hazırlayan: Dr. Talip AYAR

Çankaya Vaizi

Redaksiyon: DİB Hutbe Komisyonu

Ali İmran 3 / 134

Öfke Baldan Tatlı Mı?

Değerli Kardeşlerim!

Peygamber Efendimiz(s.a.s.) ashabıyla otururken bir adam dikkatini çekti. Adam; karşısındakine var gücüyle bağırırken yüzü kıpkırmızı kesiliyor, şah damarı boynunda belirginleşiyordu. Öfkenin alevi yüzüne yansırken, kırıcılığı da sesinde çınlıyordu. Onun bu hali üzerine Rahmet Peygamberi yanındakilere dönerek o sakin ve huzur veren sesiyle şöyle demişti; “Öyle bir söz biliyorum ki, eğer şu kişi o sözü söylese, öfkesi yok olur gider. Eğer bu adam ‘Eûzü billâhi mine’ş-şeytânir-racîm’ dese, öfkesi diner.” Bunu duyan sahâbîler hemen adamın yanına gelerek şeytandan Allah’a sığınmasını yani eûzü besmele çekmesini söylemişler ama o; “Ben deli miyim de bunu yapacağım!” diyerek itiraz etmişti.¹

Kardeşlerim!

Elbette deli değildi o adam. Onun deli olmadığını Peygamberimiz de biliyordu. Oysa öfkesi onu delirtmiş gibiydi. Kendini kontrol edemez ve sağlıklı düşünemez hale gelmişti. O adeta şeytanın kötü yönlendirmesine dur deme kabiliyetini yitirmişti. Resûl-i Ekrem onun bu savunmasız halini gördüğü için Allah’ın engin merhametine sığınmasını ve şeytandan uzaklaşmasını istemişti. Öfkesiyle sonradan pişman olacağı adımlar atmasına engel olmayı arzu etmişti.

Kardeşlerim!

Aslında doğal bir duygudur öfke. Bedenine, malına, inancına, ırzına ve sevdiklerine karşı bir tehdit algıladığında öfkelenen insan, güçlerini hareket geçirerek söz konusu tehdidi uzaklaştırmaya çalışır. Ancak her ne kadar yaratılıştan gelse de öfke, kontrol edilmesi gereken ve haddini aştığında hem öfkelenen kişi hem de karşısındakiler için son derece tahripkâr olan bir duygudur. Üzülerek ifade edelim ki günümüzde, bedeli ödenemeyecek, telafisi zor nice üzücü olaylar, öfke neticesinde ortaya çıkmaktadır. Nice aile yuvalarının yıkılmasına, dostluk, akrabalık ve komşuluk ilişkilerinin bozulmasına öfke sebep olmaktadır. Atalarımızın; “Öfke gelince akıl gider” sözü bu noktada oldukça mânidardır.

Kardeşlerim!

Peygamber Efendimiz, kendisinden nasihat isteyen bir kişiye “Öfkelenme!” buyurmuş ve bunu üç defa tekrar etmiştir.² Elbette bir alev topunu andıran öfkeyi yutmak kolay bir iş değildir. Ama Allah Resûlü’nün ifadesiyle, “Asıl pehlivan güreşte karşısındakini yenen değil, öfke anında kendini kontrol edebilendir!”³

“Öfke baldan tatlıdır.” derler. Öfkeye kapılıp ne dediğini ve ne yaptığını bilmez bir halde savrulmak insanın kolayına gider. Oysa akl-ı selim bir kimsenin öfkelendiğinde, sabırlı ve sağduyulu olması gerekir. Velhasıl, marifet, güreşmeyi ve ezmeyi değil, öfke ile mücadele edebilmeyi öğrenmektir.

Öfke kontrolü konusunda ümmetinin yardımına koşan Resûl-i Ekrem, öfkeye yenilmek konusunda endişe etmiş ve Rabbinden şöyle yardım dilemiştir:

           “Allah’ım! Muhammed ancak bir beşerdir. Her insanın öfkelendiği gibi o da öfkelenir. Eğer bir Müslüman’a haksız yere lanet okur, ağır konuşur, beddua edersem, bunu onun için (günahlarından) temizlenme ve rahmet vesilesi kıl.”⁴

Kardeşlerim!

Mesele, inanan bir kul olarak Rabbin hoşnutluğunu kazanmak ve Kur’an’da kendilerinden övgüyle bahsedilenler arasına girmek değil midir?

Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Huriye MARTI

Aile ve Dini Rehberlik Daire Bşk.

Redaksiyon: DİB Hutbe Komisyonu

1. Buhârî, Bed’ü’l-halk, 11.
2. Buhârî, Edeb, 76.
3. Buhârî, Edeb, 76.
4. Müslim, Birr ve sıla, 89.
5. Âl-i İmrân, 3/134, 136.

وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌۜ بَلْ اَحْيَٓاءٌ وَلٰكِنْ لَا تَشْعُرُونَ

قَالَ رَسُولُ للَّهِ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

مَا أَحَدٌ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا وَلَهُ مَا عَلَى الأَرْضِ مِنْ شَىْءٍ ، إِلاَّ الشَّهِيدُ ، يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَيُقْتَلَ عَشْرَ مَرَّاتٍ ، لِمَا يَرَى مِنَ الْكَرَامَةِ

Aziz Şehitlerimize

Bir anne ciğerparesini son defa koklarken, şu sözler dökülüyordu dilinden:

-“Hüseyin!.. Dayın Şıpka’da, baban Dimetoka’da ağaların da sekiz ay evvel Çanakkale’de şehit düştüler. Bak son yongam sensin! Minareden ezan sesi kesilecekse, caminin kandilleri körlenecekse, sütlerim haram olsun, öl de köye dönme! Yolun Şipka’ya uğrarsa, dayının ruhuna Fâtihâ okumayı unutma! Haydi oğul, Allah yolunu açık etsin.”

Hatice Analar, Fatma Nineler ve daha nice gönül erleri işte bu bilinçle uğurluyorlardı evlatlarını, eşlerini ve kardeşlerini şehâdet meydanlarına. Onlar, “Allah yolunda öldürülenlere “ölüler” demeyin. Onlar diridirler. Ancak siz bunu bilemezsiniz.”¹ ayetine gönülden inanıyorlardı. Onlar, kutsal değerler uğruna verilen her canı ölümsüzlük olarak kabul ediyorlardı.

Kardeşlerim!

Tarihin kaydettiği en önemli savaşlardan biridir Çanakkale. İnancın ve azmin hiçbir engel tanımadığının canlı şahididir Çanakkale. İnancını, kimliğini, kişiliğini tarihini ve kültürünü bilen aziz milletimizin değerleriyle yüceldiği yerin adıdır Çanakkale.

İman, vatan sevgisi, birlik, beraberlik ve dayanışma ruhu, zamanın en güçlü ve donanımlı ordularına karşı galip gelmiştir Çanakkale’de. Bu ruh bizi biz yapan, birbirimize kenetleyen yegâne güç ve kuvvettir. Seyit Onbaşılar, Mehmet Çavuşlar, Kınalı Hasanlar, Şerife Bacılar ve daha nice kahramanlar bu ruhla bağımsızlık mücadelesi vermişler ve bu güzel vatanı bizlere emanet etmişlerdir. Bugün de bu ruhu canlı tuttuğumuz müddetçe ulaşamayacağımız hiçbir hedef kalmayacaktır. Başaramayacağımız hiçbir iş, üstesinden gelemeyeceğimiz hiçbir sorun ve çözemeyeceğimiz hiçbir problem olmayacaktır.

Kardeşlerim!

Tarihimizin bu güzel insanlarını, fedakârlıklarını ve eşini, evladını, anne-babasını gözü yaşlı geride bırakarak verdikleri mücadelelerini merhum Mehmet Âkif ne de güzel ifade etmiştir:

Âsım’ın nesli… diyordum ya… nesilmiş gerçek:

“Gömelim gel seni tarihe” desem, sığmazsın.

Kardeşlerim!

Şehâdet aşk, şehîd ise inandığı değerler uğruna en kıymetli varlığı olan canını seve seve feda eden bir âşıktır. Yüce Mevlâ’nın; “Allah yolunda öldürülenleri ölü saymayın, bilakis Rableri katında diridirler. Allah’ın, bol nimetinden onlara verdiği şeylerle sevinç içinde rızıklanırlar, arkalarından kendilerine ulaşamayan kimselere, kendilerine korku olmadığını ve kendilerinin üzülmeyeceklerini müjde etmek isterler” beşâretinin sahibidir şehîd.²

Şehitlik mertebesi, cennetteki en yüksek mertebelerden biridir. Bu hakikati Peygamberimiz(s.a.s.) şöyle dile getiriyor: “Cennete giren hiçbir kimse, yeryüzündeki her şey kendisinin olsa bile dünyaya geri dönmeyi arzu etmez. Sadece şehit, gördüğü aşırı itibar ve ikram sebebiyle tekrar dünyaya dönmeyi ve on defa şehit olmayı ister.”³

Kardeşlerim!

Doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine her bir vatan evladının kutsal değerler, istiklal ve bağımsızlık uğruna şehit düştüğü bu kutlu zaferin yıldönümünde şehitlerimizi rahmet ve minnetle yâd edelim. İstiklal Şâirimiz Mehmet Akif’in, “Girmeden tefrika bir millete, düşman giremez, / Toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez.”  uyarısını dikkate alıp birliğimizi, dirliğimizi ve beraberliğimizi koruyarak onlara karşı vefa borcumuzu ödeyelim.

1.       Bakara, 154

2.       Âl-i İmrân, 169-170

3.       Buhârî, Cihâd, 21

Hazırlayan: Abdurrahman HAN

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Redaksiyon: DİB Hutbe Komisyonu

وَاَنْفِقُوا فِى سَبِيلِ اللَّهِ وَلَاتُلْقُوا بِاَيْدِيكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ وَاَحْسِنُوا اِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ

Bakara 2 / 195

Sigara ve Zararlı Alışkanlıklar

Muhterem Müslümanlar!

Yüce dinimiz İslam insanoğlunun dünya ve ahiret huzurunu ve mutluluğunu amaç edinmiştir. Aklı, canı, nesli, malı ve dini korumayı; bu değerlere karşı saygılı olup onları geliştirmeyi farz kılmıştır. Kişinin kendisine, ailesine ve toplumuna huzursuzluk veren her türlü zararlı alışkanlıkları da yasaklamıştır.
Bireye ve topluma sağlık, ekonomik ve daha birçok yönden zarar veren sigaranın içilmesini de hoş karşılamamaktadır. Sigara, özellikle küçük yaşlardan itibaren bazen merak, bazen özenti ve bazen de çevrenin etkisiyle insanların bağımlı hale geldiği zararlı bir alışkanlıktır. Sigara ne bir dert ve nede bir zevk ortağıdır. O sadece ona müptela olan insanı nikotine alıştırarak yavaş yavaş zehirleyerek sonunda ölümüne sebep olmaktadır. Sigaranın insan sağlığına zararlı olduğu konusunda hiçbir şüphe ve tereddüt bulunmamaktadır. Ülkemizin ve dünyanın sağlık konusundaki sorunlarının başında sigara ve içinde bulunan zehirli maddelerin sebebiyet verdiği hastalıklar gelmektedir. Sigara içerisinde bulunan dört bin civarındaki zehirli maddeler sebebiyle başta kalp-damar, solunum ve sinir sistemi hastalıkları ve akciğer kanseri olmak üzere insanda birçok hastalığa yol açmaktadır. Eldeki resmi verilere göre dünya genelinde yaklaşık olarak yılda dört milyon; ülkemizde ise yılda yüz bin kişi sigaraya bağlı nedenlerden dolayı hayatını kaybetmektedir.

Muhterem Müslümanlar

Sigara, yol açtığı sağlık sorunlarından başka ülke ekonomisine de çok büyük kayıplar verdirmektedir. Bunun yanında sigara içmeyen fakat içilen ortamda bulunan pek çok kişi de sigaranın zararlarından etkilenmektedir. Sigaranın zararsız olduğunu söylemek bugün ilmen ve tıbben mümkün olmadığına göre sigara içmesinin sağlığına zararlı olacağı, doktor tarafından kendilerine bildirilen kimseler ile çoluk-çocuğunun nafakasından keserek sigara içenlere sigara içmek haramdır.

Bunların dışında kalanlar paralarını boş yere zayi ettikleri, adım adım sağlıklarını tehlikeye soktukları ve çevrelerindekileri rahatsız ettikleri için haramdır. Sigaranın mübah olduğunu söyleyenler sağlığa ne denli zarar verdiğini bilmedikleri için böyle söylemektedirler.

Allah Teala Kuran-ı Kerimde şöyle buyurmaktadır. “Allah yolunda infak edin, kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın, güzel davranışlarda bulunun. Çünkü Allah, iyi davranışta bulunanları sever.”(1) Başka bir   ayet-i kelimede de şöyle buyrulmaktadır. “ Ey insanlar yeryüzündeki temiz ve helal olan şeylerden yiyiniz…”(2)

Kıymetli Müslümanlar

Hz. Peygamber (s.a.v.) de “Ne kendine ne de bir başkasına zarar vermek, yapılan zarara da zararla karşılık vermek yoktur.”(3) buyurarak bir kimsenin kendisine ve başkalarına zarar vermemesini bizlere öğütlemektedir. Sigaranın hem içene, hem de çevresinde bulunan kimselere verdiği zarar göz önüne alınınca, hem Allah hakkının hem de kul hakkının birlikte ihlal edildiği açıkça görülmektedir. Yüce dinimiz bizleri hep ölçülü ve itidalli olmaya davet etmektedir. Bu vesileyle sigaraya müptela olan kimseler en kısa zamanda bundan kurtulmaya çalışmalıdırlar. Gerekiyorsa çevresinden ve sağlık kuruluşlarından yardım istemelidir. Avrupa da sigara ile mücadele 1965 yılında, ülkemizde ise 1996 yılında başlamıştır. Ülkemizde sigara içme oranı dünya ortalamalarının üzerindedir. Sigara içme oranı dünyada %40, Amerikada %15, ülkemizde ise % 50 nin üzerindedir.

Ebeveynler olarak gençlerimizi ve çocuklarımızı bu illetten korumaya çalışmalıyız.Onlara iyi örnek olmalıyız. Çünkü yapılan istatistiki çalışmalar sigara kullanım yaşının gittikçe aşağıya doğru indiğini göstermektedir.

Hutbemi bir hadisi şerif mealiyle bitirmek istiyorum. “İki (büyük) nimet vardır ki, insanların pek çoğu bu iki nimeti değerlendirme hususunda aldanıyorlar.(Onlar) sıhhat ve boş vakittir.”(4)

Abdullah AYGÜNEŞ

         Yeniay Beldesi Baştımar Mah. C.İ.H

                        Sürmene / TRABZON

____________

1-Bakara 2/195      2-Bakara 2/168

3-İbn Mace Ahkam4-Muhtarül Ehadis

اِنَّمَا يُريدُ الشَّيْطَانُ اَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُنْتَهُونَ

 Kumar ve Zararları

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Allah; biz kullarının hem dünya, hem de ahiret  yurdunda mutlu ve huzurlu yaşamamız için hayrımıza olanları yapmayı, zararımıza olanlardan da kaçınmayı bizlere emretmiştir.Yüce Allah’ın bizim için yasaklamış olduğu emirlerden bir tanesi de kumardır.

Kumar; Ayette (meysir) kolaylık anlamına gelen “yusr” kökündendir. Yorulmadan, alın terlemeden, kolaylıkla mal kazanmak amacında olan insanların baş vurduğu haksız kazanç yoludur. Ortaya para konularak oynanan, şans oyunları dahil hepsi kumar hükmündedir. Oyunun oynandığı alet ve metot ne olursa olsun, taraflardan bir yada birkaçına kar yada zarar sağlıyorsa böyle oyunlar kumardır. Bu yolla kazanılan her şeyde haramdır.

Muhterem Mü’minler!

Yüce dinimiz başkasının malını haksız bir sebeple almayı kesin olarak reddeder. Kumarda ise bu haksız kazanç apaçık ortadadır. Kumar, insana kulluk görevlerini unutturan, insan gücünü eriten, insanı tembelliğe sürükleyen, insanların arasına kin ve nefret sokan bir felakettir.Toplum için en büyük tehlikelerden biridir.Bu hususu Yüce Allah şöyle dile getirmektedir; “Şeytan, içki ve kumarla ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah’ı anmaktan  ve namazdan alıkoymak ister. Artık (bunlardan) vazgeçtiniz değil mi? ”(1)

Peygamberimiz (s.a.v.) de kumar konusunda insanların birbirlerini teşvik etmelerinin büyük bir hata olduğunu bizlere şu sözleriyle hatırlatmaktadır; “Kim bir arkadaşına “gel seninle kumar oynayalım” derse sadaka versin”(2) buyurarak kumar oynayalım demenin bile hoş görülmeyeceğini beyan etmiştir.

Bütün şans oyunları başlangıçta eğlenmek ve vakit geçirmek için oynanır. İnsan kazandıkça kazanma zevki ve hırsı için oynar. Kaybettikçe de kayıplarını telafi için oynar. Sonunda kumarbaz olur çıkar.

Kumarın insanlara ne kadar zarar verdiğini, her gün yayın organlarında görmek mümkündür. Kumar borcu yüzünden intihar edenler, her şeyini kaybettiği için aile yuvası dağılanlar, yıllar boyu kazandığını daha fazla kazanma hırsıyla birkaç saatte kaybedip bunalıma girenler, bundan dolayı gözünü kırpmadan cinayet işleyenler, gözü yaşlı, boynu bükük uyuşturucu tuzağına düşen yavrular…bozulan arkadaşlıklar.

Değerli Mü’minler!

Sosyal bir felaket olan kumardan sakınmak kadar, insanları ve aile fertlerimizi de korumak ve kollamak hepimizin görevidir.

Kısaca söylemek gerekirse; Kumar gaflettir, Kumar ateştir, Kumar felakettir.

Hutbemizi şu ayet mealiyle bitirmek istiyorum “Ey iman edenler! İçki,kumar,dikili taşlar ve fal okları, ancak şeytan işi birer pisliktir. Onlardan kaçının ki  kurtuluşa eresiniz”

Ali Osman ŞAHİN

Kasımağzı Köyü Camii İmam-Hatibi

ŞALPAZARI

______________
1-Maide-91

2-Buhari,Müslim Trc.c.3 s.314

3- Maide-90

            Değerli Kardeşlerim!

“Ebû Hureyre’den nakledildiğine göre Efendimiz; “Allah’ın kulları içinde birtakım kimseler vardır ki bunlar peygamber değildir. Öyle ki, peygamberler ve şehitler onlara gıpta ederler” buyurmuştur. Bunun üzerine orada bulunanlar “Bunlar acaba kimdir” diye sorduğunda Efendimiz, “Onlar aralarında herhangi bir kan ve soy bağı bulunmaksızın Kur’an’ın rehberliğiyle birbirlerini seven kişilerdir. Onların yüzleri nurdur. Ve onlar nur üzeredirler. Diğer insanlar korktukları zaman onlar korkmazlar, diğer insanlar üzüldükleri zaman onlar üzülmezler” buyurmuş ve “Allah’ın dostlarına korku yoktur. Onlar üzülmeyeceklerdir”¹ ayetini okumuştur.²

Kardeşlerim!

İnsanı, peygamber ve şehitler derecesine yücelten bu sevgi nedir? Sevgi, Yüce Allah tarafından, kalplerimize nakşedilmiş Rahmanî bir duygudur. Rabbimiz de “çok bağışlayan ve çok sevendir.”³

Sevmek, Allah’ın cemal sıfatının bir tezahürü olarak O’nun ilahi nefha ve esintisinin tüm yaratılmışlara dokunuşudur.  Sevgi, türlü hengâmelerle boğuşan insanın, Rabbinin vahdaniyet ve birliğiyle yeniden hayat buluşudur. Bu manada Allah’ın sevgiyi var etmesi, O’nun varlığının ve kudretinin delillerindendir.”⁴Sevme duygusu, bir taraftan merhamet ve şefkat, diğer taraftan hürmet ve itidal ile yakından ilgilidir. Ne var ki sevgi, sadece kalbî bir duygudan ibaret olamaz. O, kalplerin asıl sahibi olan Allah’ın emri gereği, iyiliklerle başka insanlara erişmektir… Sevmek “Onlar, yiyeceği seve seve yoksula, yetime ve esire yedirirler”⁵ mealindeki ayetin bir sonucu olarak bazen bir ihtiyaç sahibine el uzatmak, bazen gözü yaşlı bir yetimin başını okşamak, derdine ortak olmaktır. Bir hastayı ziyaret etmek,  ona dua edip şifa dilemektir sevmek.

Bazen ise sevmek, nesnenin meta olmaktan çıkması, insanlığın emrine amade kılınmasıdır. Bu itibarla dünya metaını, malı ve parayı sevmek Süleyman Peygamberin Kur’an’daki ifadesiyle “Gerçekten ben malı, Rabbimi anmamı sağladığından dolayı çok severim.”⁶ şeklindeki tavrın parçası olmalıdır. Aksi takdirde dünya nimetlerine duyulan sevginin sonu hüsrandır.⁷

Mümin, Allah’ın sevdiğini sever, Allah’ın rızasını ister. Bilir ki Allah âdil davrananları sever. Sakınanları, sabredenleri, güzel davrananları, iyilik edenleri, tevekkül edenleri Allah yolunda, duvarları birbirine kenetlenmiş bir bina gibi saf bağlayarak mücadele edenleriçok tövbe edenleri ve çok temizlenenleri severO halde Müslümanlar da bu vasıftakileri sever ve böyle olmayı ister.

Mümin, Allah’ın sevmediğini sevmez. Kur’an’da ifade edildiğine göre Allah kibirlenen ve övünen kimseleri, böbürlenip şımaranları, hainleri, günahkârları, inkâr edenleri, çirkin sözün açıklanmasını, haddi aşanları,  israf edenleri sevmez. O halde Müslümanlar da bu vasıftakileri sevmez ve böyle olmayı istemez.

Bu çerçevede sevgi ahlâki bir temele, kendi içinde bir bütün oluşturan manevi bir değerler sistemine dayanmalıdır. Herhangi bir şeye beslenen sevgide dünya ve ahiret dengesi gözetilmelidir.  Aşırı arzuların etkisiyle kör ve aklî muhakemeden uzak bir tavırla bir şeye bağlanmak ve Rabbin rızasını göz ardı etmek, sonuç bakımından insanı “Hayır! Siz dünyayı seviyorsunuz ve ahireti bırakıyorsunuz.”⁸ diye ifade edilen bir hayata sürükleyebilir.

Yüce Mevlâ, Efendimiz’in ifade ettiği üzere, “Peygamberlerin ve şehitlerin gıpta edeceği şekilde Allah’ın nuru ile seven müminler” olmayı bizlere nasip etsin kardeşlerim.

Hazırlayan: Prof.Dr. Soner GÜNDÜZÖZ

Ondokuz Mayıs Ünv. İlahiyat Fakültesi

Redaksiyon: DİB Hutbe Komisyonu

1.        Yunus, 10/62

2.        Ebû Dâvud, Sünen, Buyû, 3527

3.        Büruc, 85/14

4.         Rûm, 30/21

5.        İnsan, 76/8

6.        Sad, 38/32-33

7.        Ankebût, 29/25

8.        Kıyame,75/20-21

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً * وَدَاعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجاً مُّنِيراً

Ahzab 33 / 45 – 46

MEVLİD-İ NEBİ

Muhterem Kardeşlerim! Yüce Rabbimizin bütün alemlere rahmet olarak gönderdiği Peygamber Efendimiz(s.a.s.)’in bir mevlid-i şerifine daha ulaşmanın haz ve mutluluğunu yaşamaktayız. Efendimiz’in doğumu, öteden beri mümin gönüllerde sürûr, veçhelerde beşâret, lisanda ise; “Bu gelen ilm-i ledün sultanıdır Bu gelen tevhid-i irfan kânıdır Bu gelen aşkına devreyler felek Yüzüne müştak durur ins ü melek.” dizeleriyle tezahür etmiştir.

Değerli Kardeşlerim!

İnsanlığın yaratılış gayesini unuttuğu, insani erdemlerden uzaklaştığı, cehalet ve zulmün karanlığının ortalığı kapladığı bir dönemde Mekke ufkundan kainata bir güneş olup doğmuştu Efendimiz. “Bir müjdeci, bir şahit, bir uyarıcı, Allah’ın izniyle kendi yoluna çağıran bir davetçi ve aydınlatıcı bir kandil”1 olarak göndermişti Yüce Rabbimiz onu… O, bir melek olmadığı gibi, sıradan bir beşer de değildi. Yüce Mevla’dan vahyi alan,  insanlara anlatıp öğretendi. O; “Ey örtüsüne bürünen kalk ve anlat.”2 emrine muhatap olmuş, bu kudsi görevi yerine getirebilmek için gecesini gündüzüne katmıştı. Efendimiz bu çileli yolda kınanma, hakaret, itham, boykot ve hicret gibi nice güçlüklere karşı büyük bir sabır göstermişti. Tıpkı Nebi kardeşleri Yunus, Hud, Salih, İbrahim ve diğerleri gibi.

Kardeşlerim!

Abdullah’ın yetimi, Amine’nin emaneti Halilürrahman İbrahim(a.s.)’ın duası ve müminlerin gözbebeği Yüce Nebi, Rabbimizin insanlığa en büyük ikramıdır. Bu hakikat; “Andolsun Allah müminlere, kendi içlerinden, onlara ayetlerini okuyan, onları arıtıp tertemiz yapan, onlara kitap ve hikmeti öğreten bir peygamber göndermekle büyük bir lütufta bulunmuştur…”3 ayetiyle duyurulmuştur. Efendimiz cehlin yerine bilgi ve hikmeti, zulmün yerine hak ve adaleti getirmiştir. “Ben Muhammed’im, ben Ahmed’im, ben rahmet peygamberiyim”4 diyen Kutlu Nebi(s.a.s.); nefret ve kinle paslanan yürekleri, körelmiş vicdanları muhabbet ve merhametle yeniden inşa ve ihya etmiştir. Kur’an’ın ifadesiyle O, “bizim içimizden bize gelmiş”5 bir elçidir. ‘İçimizden biri’ olması, O’nun örnekliğinin ve örnek alınmasının da bir gereğidir. O’nun gibi bir kul, O’nun gibi bir evlat, O’nun gibi bir eş, O’nun gibi bir baba, O’nun gibi bir arkadaş, O’nun gibi bir komşu, O’nun gibi bir yönetici olmanın imkânı sunulmuştur bizlere…

Kardeşlerim!

Kerim Kitabımız, Allah’ı sevmenin ve sevgisine erişmenin Resulümüze uymakla mümkün olacağını beyan etmiştir.6 Asr-ı Saadetten bugüne değin bütün müminler bu ilahi çağrıya uyarak, gönüllerini Efendimizin muhabbetine adamışlardır. İsimlerine, düşünce ve davranışlarına, şiir, musiki ve sanat eserlerine kısaca tüm hayatlarına bu sevgiyi gergef gergef nakşetmişlerdir. Efendimizin adını andıkları ya da işittiklerinde salavat getirmeyi ona saygının bir gereği kabul etmişlerdir. Veladet bahrinde; “Doğdu ol saatte ol Sultan-ı din / Nura gark oldu semavat u zemin” kısmı okunurken oturmayı edebe aykırı görmüş, sanki Resulullah’ın manevi şahsiyetleri meclisi teşrif edercesine O’nun kudümünü ayakta karşılamışlardır. Aziz Mahmud Hüdai hazretleri bu teşrife duyduğumuz minnettarlığı ne güzel dile getirmiştir: “Kudümün rahmet u zevk u safadır Ya Resulallah / Zuhurun derd-i uşşaka devadır Ya Resulallah.”

Kardeşlerim!

Efendimize sevgimiz O’nu çok iyi anlamak, getirdiği mesajı benimsemek ve hayatımıza aktarmakla tezahür etmelidir. O’nun bizzat Rabbimiz tarafından meth u sena edilen ahlakını örnek alabildiğimiz, merhamet, şefkat, adalet, hoşgörü ve daha nice güzel vasıflarını ilke edinebildiğimiz, kısacası bizler de O’nun gibi canlı birer Kur’an haline gelebildiğimizde Resulümüze sevgi ve bağlılığımızı göstermiş olacağız. Yüce Mevlamız, gönlümüzden Efendimizin sevgisini hiç eksik etmesin. Bugün bu kutlu mabedi dolduran siz kıymetli cemaatimizin mevlid kandilini tebrik ederken, Habib-i Kibriyanın manevi huzurunda kemal-i edeple deriz ki: “Ey velâdeti yeryüzünün baharı, insanlığın bayramı olan, gönüller sultanı, canda canan Yüce Resul! Sizi tanımış ve size iman etmiş olmaktan dolayı biz, erişilebilecek en büyük nimete ermenin idrakiyle Rabbimize sonsuz hamd ve sena ediyoruz. Ruhu tayyibenize gönül dolusu salat ve selam olsun. Allahümme salli alâ seyyidina Muhammed..”

1.    Ahzab, 33/45-46
2.    Müddessir, 74/1-2
3.    Al-i İmran, 3/164
4.    Müslim, Kitâbul-Fedâil, 126
5.    Tevbe, 9/128
6.    Al-i İmran, 3/31

Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Değerli Kardeşlerim!
Teknoloji alanında baş döndürücü gelişmeler yaşanmaktadır. Bu vesileyle iletişim büyük bir ivme ve güç kazanmıştır. Öyle ki bir mesajla büyük kitlelere anında ulaşabilmekte, duygu ve düşüncelerimizi çok geniş kitlelerle paylaşabilmekteyiz. Hemen herkesin bir şekilde meşgul olduğu sosyal ağlar, farklı coğrafyadaki kardeşlerimizle tanışmaya ve insanlarla nice dostluklara zemin hazırlamaktadır. Her satırı gönülden yazılmış bir mesaj ile sevinç ve mutluluklara ortak olunabilmekte, zor zamanlarda bir selam veya hoş bir ileti yüreklere su serpebilmektedir.

Aziz Kardeşlerim!
Hakikat âlemindeki iletişimde bizden beklenen edep, nezaket, saygı gibi güzel hasletler, hangi iletişim ortamında bulunursak bulunalım imanımızın ve ahlakımızın bir gereği olarak tezahür etmelidir.
Oysa sosyal medyada çoğu defa bu tür dini ve ahlaki hasletler sorumsuz bir şekilde göz ardı edilebilmektedir. Zamanı ve dahası ömrü israf, gıybet, dedikodu, yalan, su-i zan, koğuculuk, iftira gibi birçok gayri ahlaki tutum ve davranışlar adeta bu ortamların galibi konumundadır. Oysa yüce kitabımızda; “İnsan hiç bir şey söylemez ki onun yanında yaptıklarını gözetleyen ve kaydeden hazır bir melek bulunmasın.”1 ayetiyle bizim her daim Yüce Yaratanın murakabesi altında olduğumuz ifade edilmektedir.
Mümin, elinden, dilinden, bütün uzuvlarından sadır olan davranışlardan sorumlu olduğu bilinciyle hareket etmelidir. Nitekim, “O gün biz onların ağızlarını mühürleriz. Elleri bize konuşur, ayakları da kazandıklarına şahitlik eder.”2ayeti kerimesi bu hakikati gayet veciz bir şekilde beyan etmektedir.
      Onun da ötesinde Yüce Yaratıcı; “İnsan, kendisinin başıboş bırakılacağını mı zanneder?”3 buyurmak suretiyle amaçsız, gayesiz bir konumda yaratılmadığımızı ifade etmektedir.
          Kerim kitabımızın bir başka ayetinde ise, huzur ve mutluluğu yakalayan müminlerden bahsedilirken; onların dünya ve ahiretlerine, kendilerine ve insanlığa faydası olmayan boş ve anlamsız şeylerden uzak durduklarına vurgu yapılır.4
Efendimiz(s.a.s.) de; “Bir kimsenin lüzumsuz ve boş şeyleri terk etmesi iyi bir Müslüman oluşundandır.”4 sözüyle hislerimize tercüman olur.

Muhterem Kardeşlerim!
Sosyal ağlarla ulaştığımız imkânı, bilgi, görgü ve duygu paylaşımı olarak hayır ve yararımıza kullanmak mümkün olduğu gibi, kötüye kullanmak da bizim irademiz ve elimizdedir. 
Rabbimiz; “İyilik ve takva üzere yardımlaşın ama günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın.”5 buyurarak, günah ve kötülük hususunda değil, güzel hasletlere sahip olma ve bunların paylaşımı konusunda yardımlaşmamız gerektiğini ifade etmektedir.
Unutulmamalıdır ki; sosyal ağlarla elde ettiğimiz devasa imkânları iyi yönde ve amacına uygun şekilde kullanmak gerçekte irademizin merkezindedir.

Kardeşlerim!
Sınırsız imkânlar dünyasında, inancının, ahlakının, âdâbının kendine yüklemiş olduğu sorumluluk gereği kendi kendini kontrol edebilen dirayetli kişiliklere birey ve toplum olarak ihtiyacımız vardır. Bizi hakikat dünyasından koparmayacak, sanal ortamlara mahkûm etmeyecek muktedir bir bilinç, disiplinli bir benlik oluşturmalıyız.
Şunu bilelim ki Rabbimiz, bize şah damarımızdan da yakındır. Gizli-aşikar her sırrımıza şahittir. Bu itibarla; hangi ortamda bulunursak bulunalım bu bilinç ve duyarlılıkla adabımızı, ahlakımızı, ahvalimizi, akvâlimizi O’nun huzurundaymış gibi muhafaza etmeliyiz.
Allah’ın bize birer nimet olarak verdiği imkânların, şerre değil hayra hizmet için kullanılmasını ve gönüller arası muhabbet köprülerinin inşasına zemin hazırlamasını diliyor, Efendimizin bir hadisiyle hutbemi bitiriyorum: “Müslüman, elinden ve dilinden insanların emin olduğu kimsedir.”6

1.    Kaf, 50/18
2.    Yâsîn, 36/65
3.    Kıyâme, 75/36
4.    Mü’minûn, 23/3
5.    İbn Mâce, Fiten: 21
6.    Mâide, 5/2 
7.    Tirmizî, Îmân, 12

Hazırlayan ve Redaksiyon:
Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Nisa 4 / 36

Ana – Babaya Hürmet

Muhterem Müslümanlar!
Yeryüzünde hiç kimsenin çocuklarına ana ve babaları kadar yakın olamayacağını bilmeyen yoktur.  Bizleri aylarca karnında taşıyıp doğuran, sudan, ateşten ve her türlü tehlikeden korumak için çırpınan, kucağında büyütüp, hastalığımızla hastalanan, sağlığımızla sevinen analarımızın üzerimizdeki hakları ve bizim onlara karşı ödevlerimiz saymakla bitmez. Aynı şeyleri babalarımız için de söyleyebiliriz. Daha dünyaya ayak basmadan doğumumuzu sabırsızlıkla ve heyecanla bekleyen, hiçbir şeye güç yetirmeye imkânımız yok iken her şeyimizle uğraşmayı zevk bilen, nafakamızı seve seve taşıyan, üstümüze titreyerek eğitim ve öğretimimiz için her türlü fedakârlığı göze alan, kendi sahip olmadığı bütün imkânlara bizi kavuşturmak için çırpınan babamızın haklarını da ne yapsak ödeyemeyiz.

Aziz Mü’minler!

Yüce Rabbimiz ve Sevgili Peygamberimiz ana ve babaya saygılı davranmayı, iyilik yapmayı defalarca emretmişlerdir. Cenab-ı Hak Kur’an da bu konudaki açık buyruklarını bizlere bildirmiş ve şöyle buyurmuşlardır. “Allah’a ibadet edin ve O’ na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Ana-babaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya, elinizin altındakilere iyilik edin. Şüphesiz, Allah kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez” .1

Değerli Mü’minler!

Bu konuda insanın gözlerini yaşartan ve ana ile babaya bağlılığın önemini gözler önüne seren iki ayette İsra suresindedir.

Yüce meali şöyledir. “Rabbin, kendinden başkasına asla ibadet etmemenizi, anaya-babaya iyi davranmanızı kesin olarak emretti. Eğer onlardan biri ya da her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaşırsa, sakın onlara “öf” bile deme, onları azarlama, onlara tatlı ve güzel söz söyle. Onlara merhamet ederek tevazu kanadını indir ve de ki; Rabbim! tıpkı beni küçükken koruyup yetiştirdikleri gibi sende onlara acı”. 2

Muhterem Müslümanlar!

Sevgili Peygamberimiz (SAV)’ in ana babaya saygı, bağlılık ve iyilik konularında güzel tavsiyeleri vardır. Bir kaçını nakledelim: “Allah’ın rızası ana ve babayı memnun ve razı etmekle kazanılır.”3 “Cennet anaların ayakları altındadır.”4 “Hiç şüphe yok ki üç kimsenin duası kabul olur. Mazlumun (zalime-bed) duası, misafirin (ev sahibine) duası ve ana babanın çocuğuna duası.”  5

Değerli  Müslümanlar!

Özet olarak diyebiliriz ki; evlat ana ve babasının her yönde hizmetlerinde olmalı, imkânına göre onlara yeme, içme, giyme, sağlık ve barınma konularında harcama yapmalı, onları kıracak, üzecek söz ve davranışlardan kaçınmalı, onlara şefkat ve merhamet göstermeli, dost ve arkadaşları ile ilgi ve alakayı kesmemeli, onlara beş vakit namazın peşinden dua etmelidir.
Hutbemi hadis mealleriyle bitirmek istiyorum. “Ana ve babasına itaat eden, ikram ve ihsanda bulunana ne mutlu, Allah onun ömrünü artırsın.6
“Allah Teala bütün günahlar da dilediklerinin cezasını ahiret gününe erteler. Yalnız ana ve babaya karşı gelmenin cezası hariç. Allah Teala ana ve babasına isyan edenin cezasını ölmeden önce dünyada verir”7

                                     Ali KANDİL
                                     Akçaabat Vaizi
___________________
 1 Nisa 4/36
2  İsra 17/23-24
3 Tirmizi, Birr, 3
4 Cami-us Sağir 1/42, No;3657
5 Tirmizi Birr 7
6 Mecmau-z-Zevaid 8/137
7 Et-Terğib ve’t-Terhib, 3/331